Image default
Υγεία & Διατροφή

Ανοικτή επιστολή προς τον υπουργό υγείας, Βασίλη Κικίλια

Με αφορμή την πρόσφατη συνεδρίαση του Υπουργικού Συμβουλίου όπου συζητήθηκε, μεταξύ άλλων νομοσχεδίων, και η παρουσίαση του νομοσχεδίου για τη Δημόσια Υγεία θα θέλαμε να κάνουμε μια παρέμβαση

Προς τον υπουργό Υγείας, κ. Βασίλη Κικίλια

Θέμα: Υγεία και Παχυσαρκία

Αξιότιμε κε Υπουργέ,

Σύμφωνα με δημοσιεύματα στα ΜΜΕ, πληροφορούμαστε ότι τονίσατε κατά την συνεδρίαση ότι “η Ελλάδα βρίσκεται πολύ πίσω σε σχέση σε ζητήματα πρόληψης και το νομοσχέδιο έρχεται να αντιμετωπίσει στο επίπεδο της πρόληψης τις συχνότερες αιτίες νοσηρότητας και θνησιμότητας, όπως είναι οι καρδιοπάθειες, τα νεοπλάσματα, αλλά και ο σακχαρώδης διαβήτης και η παιδική παχυσαρκία, στην οποία η Ελλάδα δυστυχώς βρίσκεται στις πρώτες θέσεις στην Ευρωπαϊκή Ένωση”.

Ως μέλος του εκπαιδευτικού σώματος για σχεδόν τρεις δεκαετίες, θα μου επιτρέψετε να σας εκθέσω τις εμπειρίες μου που πηγάζουν από τα παιδιά όλα αυτά τα χρόνια, καθώς και τις μελέτες που έχουμε κάνει ως Κίνημα Επιβιώνουμε.

Δεν ξέρω ποια είναι τα “στάνταρτς” που βάζει η Ευρωπαϊκή Ένωση (αν το πρότυπο είναι η Τουίτι), ωστόσο στη σχολική μου μονάδα που εργάζομαι από το 1997, παχύσαρκα παιδιά δεν βλέπω. Είναι ελάχιστα, σε σχέση με τα χρόνια που πήγαινα η ίδια σχολείο.

Ωστόσο, ακόμα κι αν πέφτω έξω σε γενική εικόνα, και όντως υπάρχει θέμα παχυσαρκίας στα ελληνόπουλα, παρακαλώ να μου επιτρέψετε να σας επιστήσω την προσοχή σε δυο πολύ σημαντικούς παράγοντες: Ένας διατροφικός και ένας περιβαλλοντικός.

Διατροφικός παράγων που προκαλεί παχυσαρκία

Δυστυχώς τα τελευταία χρόνια, σχεδόν σε όλα τα θέματα, η επιστημονική κοινότητα φαίνεται να είναι διαιρεμένη. Όσες μελέτες κι έρευνες έχουν γραφτεί για τα οφέλη του καφέ, άλλες τόσες θα βρούμε και για τη βλαπτικότητα του. Ωστόσο, όταν μιλάμε -και πολύ ορθώς- για πρόληψη, δεν δύναται να αγνοήσουμε εντελώς εκείνα που αναφέρουν “βλάβη”, καθώς ποτέ δεν υπάρχει καπνός έστω και με μια μικρή φωτιά.

Από την άλλη, είναι γνωστό ότι κάποιες μελέτες κι έρευνες εκπονούνται από τις ίδιες τις επιχειρήσεις που θέλουν να προωθήσουν κάποιο καταναλωτικό προϊόν, ή να απενοχοποιήσουν ένα συστατικό που εμπεριέχεται σε αυτό, με αποτέλεσμα να έχουμε διχογνωμία στην επιστημονική κοινότητα, η οποία προκαλεί σύγχυση και ανασφάλεια στο καταναλωτικό κοινό που, ή θα πάψει να προσέχει σηκώνοντας τα χέρια ψηλά, ή θα περάσει σε ακρότητες στα όρια της νεύρωσης για να προφυλάξει τον εαυτό του και τα παιδιά του.

Ένα συστατικό που δυστυχώς έχει κάνει κυριολεκτικά κατάληψη σε όλες τις επεξεργασμένες τροφές που βρίσκουμε στα σούπερ μάρκετ, είναι το φοινικέλαιο. Σας προτρέπω να κάνετε μια βόλτα σε ένα μεγάλο μάρκετ και να διαβάσετε τα ψιλά γράμματα των συστατικών. Υπάρχει σχεδόν παντού, ενώ τα ελάχιστα που δεν έχουν πολλές φορές το αναφέρουν με μεγάλα γράμματα.

Υπάρχει ακόμα κι εκεί που δεν το βάζει ο νους, όπως απλές φρυγανιές, ψωμί, κράκερς, ενώ είναι σχεδόν αδύνατον να μην το βρεις σε πίτες/πιτάκια, σνακς παντός είδους, κρουασάν, κουλούρια, μπισκότα, κέικ, γέμιση σε σοκολάτες κ.α., αλείμματα σοκαλάτας, ακόμα και στο φυστικοβούτυρο που λογικά έχει το δικό του λιπαρό συστατικό. Μιλάμε για έναν κανονικό διατροφικό εφιάλτη!

Το φοινικέλαιο παράγεται από το φυτό Elaeis guineensis, της κατηγορίας των φοινικοειδών φυτών και λόγω της τιμής του χρησιμοποιείται ευρέως. Το συγκεκριμένο δέντρο παράγει δύο τύπους ελαίων: από τον καρπό παράγεται το φοινικέλαιο, ενώ από τον σπόρο ή τον πυρήνα παράγεται το φοινικοπυρηνέλαιο.

Το φοινικέλαιο φέρεται ότι περιέχει υψηλή περιεκτικότητα σε βιταμίνη Ε, ωστόσο, περιέχει υψηλή περιεκτικότητα στα «κακά»- κορεσμένα λιπαρά (αναλυτικά παρουσιάζονται στον παρακάτω πίνακα) και αυτός είναι και ο λόγος που έχει αποκτήσει την «κακή» φήμη σχετικά με τη θρεπτική του αξία.

Θρεπτική αξία ανά 100γρ. Φοινικέλαιο Ελαιόλαδο Έλαιο Καρύδας
Κορεσμένα 49.3g 13,8g 86,5g
Μονοακόρεστα 37g 73g 5,8g
Πολυακόρεστα 9.3g 10,5g 1,8g
ω-3 λιπαρά 200mg 761mg
ω-6 λιπαρά 9100mg 9763mg 1800mg

Πηγή: USDA

Συγκριτικά, με τα άλλα γνωστά φυτικά έλαια, το φοινικέλαιο περιέχει περίπου 50% κορεσμένα λιπαρά, σε αντίθεση με το γνωστό μας ελαιόλαδο που περιέχει πολύ μικρή περιεκτικότητα (περίπου 13%). Από την άλλη πλευρά, το έλαιο καρύδας περιέχει ακόμα περισσότερα κορεσμένα λιπαρά που ξεπερνούν το 80%.

Αυτός είναι και ένας από τους σημαντικότερους λόγους που τα τελευταία χρόνια πολλές βιομηχανίες τροφίμων στο εξωτερικό, μετά από πιέσεις καταναλωτικών οργανώσεων, έχουν αρχίσει να αφαιρούν πλήρως το φοινικέλαιο από τα προϊόντα τους, όπως για παράδειγμα συγκεκριμένα δημητριακά πρωινού ολικής άλεσης και μπάρες δημητριακών, με στόχο τη συνολικότερη μείωση των λιπαρών. Ωστόσο αυτό δεν ισχύει στη χώρα μας που όπως προανέφερα, το βρίσκουμε σχεδόν παντού.

Το φοινικέλαιο έχει αποκτήσει την κακή φήμη σχετικά με τη θρεπτική του αξία, λόγω της υψηλής του περιεκτικότητας σε κορεσμένα λιπαρά, όπως αναφέρω και παραπάνω. Τα κορεσμένα λιπαρά είναι συνδεδεμένα με τις καρδιαγγειακές παθήσεις, καθώς έχουν φανεί ότι αυξάνουν τα επίπεδα της «κακής»-LDL χοληστερόλης και των τριγλυκεριδίων. Είναι ένα ακόμα συστατικό που προκαλεί αύξηση της παχυσαρκίας, τρώγοντας ακόμα και… “υγιεινά” μια μπάρα δημητριακών, ένα κράκερ ολικής ή μια φρυγανιά!

Για δε για τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις, ουκ ολίγα δημοσιεύματα αναφέρονται σε αυτές, κάνοντας λόγο για τις χώρες που χάνουν τα τροπικά δάση τους προκειμένου να γίνει η παραγωγή του φοίνικα και να καλύψουν την μεγάλη κατανάλωση.  Όσο επικερδής κι αν είναι η χρήση του στην ελληνική βιομηχανία τροφίμων, τόσο θα πρέπει να εστιάσουμε στο γεγονός ότι αυτό σημαίνει εξαγωγή συναλλάγματος αντί της χρήσης ντόπιου προϊόντος. Και δόξα τω Θεώ, η Ελλάδα έχει και πολύ καλά έλαια, αλλά και ζωϊκά λίπη, για τα οποία επίσης η επιστημονική κοινότητα παρουσιάζεται διχασμένη και κάποιες μελέτες δαιμονοποιούν λιγότερο το φρέσκο βούτυρο, από τα χημικά υποκατάστατα με διάφορα αμφιλεγόμενα φυτικά λίπη (και φοινικέλαιο), χρωστικές – αρωματικές ύλες κλπ

Περιβαλλοντικός παράγων που προκαλεί παχυσαρκία

Ολοένα και πληθαίνουν οι μελέτες ερευνητών που τονίζουν ότι το “μπλε φως” των ηλεκτρονικών συσκευών μπορεί να διαταράξει τον ύπνο, με αποτέλεσμα την παχυσαρκία, τις μεταβολικές διαταραχές, καρδιακά νοσήματα και την κατάθλιψη.

Η Παγκόσμια Επιστημονική Κοινότητα, επίσης παρουσιάζεται διχασμένη σε ό,τι αφορά το θέμα της ασύρματης τεχνολογίας, ειδικά τώρα εν όψει της εγκατάστασης της 5G. Ωστόσο οι μελέτες και αντιρρήσεις για την ραγδαία ανάπτυξη της ασύρματης τεχνολογίας έχει ήδη ξεκινήσει από τις 2 προηγούμενες τεχνολογικές “γενιές”, κάνοντας λόγο για την βλαπτικότητα της μεγάλης και λανθασμένης χρήσης κινητών (ειδικά των “έξυπνων”), του wifi (ειδικά τις ώρες του ύπνου), των “έξυπνων” μετρητών για την καταμέτρηση ενέργειας και νερού – μια ανάπτυξη που πάει χέρι με χέρι και με την αύξηση καρδιακών, εγκεφαλικών, καρκίνου, υπογονιμότητας, αλλά και αυτοκτονιών σε παγκόσμιο επίπεδο, ιδιαίτερα στις “ανεπτυγμένες” χώρες.

Αφήνει υπογραφή ο καρκίνος, κε υπουργέ; Το εγκεφαλικό; Η υπογονιμότητα; Η κατάθλιψη που μαστίζει ειδικά την παγκόσμια νεολαία και η αυτοκτονία αποτελεί πλέον 2η αιτία θανάτου στους νέους;

Η κυβέρνηση σας και το υπουργείο Υγείας έβαλαν στοίχημα να κόψουν το τσιγάρο στα μαγαζιά για να προφυλαχθούν οι παθητικοί καπνιστές, και δεν δέχεται να γίνουν “κλαμπ” για καπνίζοντες. Ωστόσο κανείς δεν υποχρεώνει κανέναν να πάει με το ζόρι σε ένα εστιατόριο ή καφετέρια που καπνίζουν. Η ασύρματη τεχνολογία από την άλλη, τι περιθώρια αφήνει σε έναν πολίτη με ηλεκτρομαγνητική υπερευαισθησία, η οποία έχει αναγνωριστεί από πολλούς ιατρικούς συλλόγους και την χαρακτηρίζουν ως “η επιδημία του 21ου αιώνα”;

Πόσοι είναι αυτοί που γνωρίζουν τι φταίει όταν έχουν πονοκεφάλους, αϋπνίες, άγχος, κατάθλιψη, ακόμα κι εμβοές και τρέχουν σε ειδικούς που τους δίνουν φαρμακευτική αγωγή, ακόμα και ψυχοφάρμακα;

Πόσα παιδιά και έφηβοι έχουν πάρει την ενημέρωση που απαιτείται για να κάνουν σωστή χρήση των κινητών; Κοιμούνται και ξυπνούν αγκαλιά με αυτά, τα κουβαλάνε πάνω τους σε ευαίσθητα σημεία, και το “μπλε φως” είναι αυτό που συνοδεύει τον ύπνο τους μετά από την βραδινή κατάχρηση. Μελέτη του ΚΕΘΕΑ έδειξε ότι το 95% των μαθητών που συμμετείχαν στην παρούσα έρευνα έχει δικό του κινητό. Ο μέσος όρος ηλικίας απόκτησής του ήταν τα 11 έτη. 

Κι ενώ μελέτες και έρευνες και μετρήσεις λένε ότι όλα είναι στα “επιτρεπτά όρια”, θα πρέπει να λάβουμε υπόψη ότι αυτά τα όρια αφενός μεν είναι σχετικά, αφετέρου οι περισσότερες μελέτες είναι παμπάλαιες και δεν αφορούν στη σημερινή πραγματικότητα, όπου η ασύρματη τεχνολογία έχει πολλαπλασιαστεί.

Όσο για τις “διαβεβαιώσεις” των ειδικών, θα σας πρότεινα να ρίξετε μια ματιά τι έλεγαν οι ειδικοί για το κάπνισμα πριν μερικές δεκαετίες: Κάνει καλό στη χώνεψη. Διεγείρει τον εγκέφαλο. Βοηθάει στην ψυχική διάθεση. Και το κορυφαίο… καταπολεμά την παχυσαρκία! Στις διαφημίσεις, πλάι στα πακέτα ένας γιατρός που διαβεβαίωνε ότι είναι αβλαβές, ακόμα και εγκύους βλέπαμε.

Δεν γνωρίζω τι ακριβώς θα περιέχει το νομοσχέδιο ως “πρόληψη”, αλλά οι δικές μας προτάσεις είναι:

  1. να περιέχει μέτρα για την κατάργηση του επιβλαβούς φοινικέλαιου και την αντικατάσταση του με άλλα έλαια πιο φιλικά στον άνθρωπο και ειδικά στα παιδιά
  2. μια ριζική αναθεώρηση σε ότι αφορά τη χρήση της ασύρματης τεχνολογίας:
    • να βάλει η Ελλάδα τα δικά της εθνικά όρια όπως έχουν κάνει πολλές χώρες της ΕΕ, κατόπιν μελετών και συνεργασίας με ενδιαφερόμενα μέλη – εκπροσώπηση πολιτών
    • να επανεξεταστεί το θέμα της εγκατάστασης της 5G και να το παγώσει (όπως οι Βρυξέλλες και άλλες χώρες ή πολιτείες των ΗΠΑ) μέχρι να υπάρξουν μελέτες και διαβεβαιώσεις ότι δεν είναι επιβλαβής για την υγεία. Καμία εταιρεία μέχρι στιγμής δεν παρέχει αυτή την διαβεβαίωση, δεν αναλαμβάνει την ευθύνη – εσείς;
    • να γίνει σχεδιασμός ενημέρωσης στα σχολεία για τη σωστή χρήση των κινητών, τέμπλετς, κομπιούτερ κλπ κάτι που αφορά και την υγεία των μαθητών μας, αλλά και την κοινωνικοποίηση τους και απόδοση στις υποχρεώσεις τους
    • να κλείνει το δημόσιο wifi στον ιστό της πόλης τις νυχτερινές ώρες κατά τη διάρκεια του ύπνου
    • να καταργηθούν τα wifi hot spots στις πυκνοκατοικημένες περιοχές καθώς παραβιάζεται το άσυλο ευπαθών ομάδων που δεν έχουν καμία επιλογή να αποφύγουν την ασύρματη ακτινοβολία (όπως έχουν επιλογή οι μη καπνιστές να μην πάνε σε χώρο καπνιστών)
    • να μπει υποχρεωτικός κανονισμός στις πολυκατοικίες όπου οι ένοικοι θα συναποφασίζουν τη χρήση του wifi στη διάρκεια της νύχτας. Οι “ανήσυχοι” ερευνητές κάνουν λόγο ότι το όριο ασφάλειας της ημέρας με εκείνο κατά τη διάρκεια του ύπνου είναι το 1/10 στο δεύτερο σε αναλογία
    • να αναγνωριστεί επισήμως η Ηλεκτρομαγνητική Υπερευαισθησία (κάτι που έχει ήδη κάνει ο ΙΣΑ σε ημερίδα του) και να οριστούν τα δικαιώματα όσων υποφέρουν από αυτήν, καθώς και τρόποι αποζημίωσης, για να μπορούν να οχυρώσουν τις οικείες τους ή ακόμα και να αλλάξουν. Στην Γαλλία υπάρχει και σχετικό δικαστικό προηγούμενο με παθούσα που της δόθηκε μηναία αποζημίωση 800 ευρώ/μήνα για τρία έτη. Στη δε Σουηδία, υπάρχουν ήδη νοσοκομεία για άτομα με Ηλεκτρομαγνητική Υπερευαισθησία. Αν θέλουμε να αντιγράφουμε τι κάνουν στο εξωτερικό, καλό είναι να βλέπουμε και όλες τις όψεις και απόψεις.

Ολοκληρώνοντας, ως εκπαιδευτικός βλέπω τα τελευταία χρόνια κουρασμένα παιδιά με αυξημένη την ελλειμματική προσοχή και μειωμένες αντοχές συγκέντρωσης και υπομονής, που παραπονιούνται πολλάκις ότι δεν κοιμούνται καλά τη νύχτα και πετάγονται στον ύπνο τους χωρίς λόγο. Αν αλήθεια σας ενδιαφέρουν όλοι οι λόγοι παιδικής παχυσαρκίας και άλλων θεμάτων υγείας, παρακαλώ πολύ να λάβετε σοβαρά υπόψη σας τα όσα σας ανέφερα: Φοινικέλαιο και ακτινοβολία ασύρματης τεχνολογίας.

Ελπίζω σε έναν ειλικρινή διάλογο και ενδιαφέρον εκ μέρους και όχι απαξίωση. Η εν λόγω ανοικτή επιστολή θα δημοσιευτεί στον ιστότοπο του Κινήματος Επιβιώνουμε -και όχι μόνο- το ίδιο και οι όποιες απαντήσεις σας.

Με εκτίμηση

Γιάννα Μυράτ

καθ. μουσικής στο Μουσικό Σχολείο Βόλου,

εκπρόσωπος του Κινήματος Επιβιώνουμε

δείτε ακόμα

Τι σχολίασε το Κίνημα Επιβιώνουμε στη δημόσια διαβούλευση του υπουργείου Υγείας

Η Γάτα

Χιλιάδες τα θύματα γιατρών που χειρουργούσαν ασθενείς χωρίς λόγο – Πάνω από 1000 μαστεκτομές

Η Γάτα

“Επικίνδυνοι οι εμβολιασμοί στα φαρμακεία χωρίς ιατρική επίβλεψη”, λένε οι γιατροί – Συμφωνούμε, λέει το Κίνημα Επιβιώνουμε

Η Γάτα

Κορωνοϊός: Τσακ-μπαμ Βρετανοί επιστήμονες δοκιμάζουν νέο εμβόλιο στα ποντίκια

Η Γάτα

Γιατρός: «Η μάσκα ένα ρόλο έχει είτε τη βάλουμε στο πρόσωπο είτε τη φορέσουμε για βρακί»

Η Γάτα

Γρίπη: 38 οι νεκροί – Tο εμβόλιο δεν έπιασε, λέει λοιμωξιολόγος του ΕΟΔΥ

Η Γάτα
  • 683,922 Επισκέψεις